Tussen de Digitale Toelage (DONUM) die begin 2026 van kracht wordt, het nieuwe artikel R.4127-13-1 van de deontologische code over het gebruik van AI en de steeds toenemende telemedicine-tools, evolueert het regelgevend en technisch kader van de medische praktijk snel. Welke concrete middelen maken het vandaag mogelijk om de administratieve last te verminderen, de uitwisseling van gezondheidsgegevens te beveiligen en de follow-up van patiënten in de huisartsenpraktijk te verbeteren?
Digitale toelage DONUM en deontologisch kader: wat verandert er voor de medische praktijk in 2026
Vanaf 1 januari 2026 vervangt de Digitale Toelage (DONUM) het Structuurforfait voor zelfstandige artsen. Het mechanisme blijft een hulp voor de uitrusting en het gebruik van digitale middelen, maar het bedrag kan oplopen tot 2.940 euro per jaar voor artsen die gebruikmaken van een geregistreerde Ségur-software, een beveiligde gezondheidscommunicatie, de telediensten van de Ziekteverzekering of de voeding van Mijn Gezondheidsdossier.
Deze financiering dekt nu ook bepaalde modules voor hulp bij het schrijven door middel van kunstmatige intelligentie en online afspraken, op voorwaarde dat de tools voldoen aan de staatsregistratie. Voor artsen die aarzelen om te investeren in teleconsultatiesoftware of een extern telefonische secretariaat, verandert de DONUM de financiële vergelijking.
Tegelijkertijd creëert decreet nr. 2026-691 van 27 juli 2026 artikel R.4127-13-1 in de medische deontologische code. Deze tekst regelt specifiek het gebruik van digitale technologieën en kunstmatige intelligentiesystemen in de zorgpraktijk. Elke arts die een AI-tool integreert, moet in staat zijn om de werking ervan aan de patiënt uit te leggen en de klinische verantwoordelijkheid te aanvaarden.
Professionals die deze digitale oplossingen en hun praktische implicaties verder willen verkennen, kunnen de website Dr Hackney net raadplegen om de middelen te identificeren die passen bij hun specialiteit.
| Criteria | Oud Structuurforfait | DONUM (2026) |
|---|---|---|
| Maximaal jaarlijks bedrag | Variabel volgens indicatoren | Tot 2.940 euro |
| Vergoeding medische AI | Niet voorzien | Geregistreerde Ségur-modules in aanmerking |
| Deontologische verplichting AI | Geen specifieke bepaling | Artikel R.4127-13-1 van de deontologische code |
| Beveiligde communicatie | Aangeraden | Voorwaarde voor geschiktheid |
Teleconsultatie en tele-expertise: twee telemedicine-tools met verschillende logica’s
Teleconsultatie legt een directe verbinding tussen de arts en zijn patiënt via video. Tele-expertise verbindt daarentegen twee zorgprofessionals: een verzoekende arts en een vereiste specialist. Beide systemen voldoen aan verschillende behoeften, en hun impact op de organisatie van de praktijk is niet hetzelfde.
Teleconsultatie vermindert de reistijd voor de patiënt en stelt de arts in staat om een regelmatig consultatieflow te behouden, vooral in onderbevoorrechte gebieden. Aan de andere kant verkort tele-expertise de tijd om een gespecialiseerd advies te verkrijgen zonder extra patiënttijd in te zetten. Een huisarts kan een dossier (beeldvorming, biologie, foto’s) naar een dermatoloog of cardioloog sturen en binnen korte tijd een gestructureerde terugkoppeling ontvangen.
Letpunten voor integratie in de praktijk
Tele-expertise voorkomt een onnodige gespecialiseerde consultatie voor de patiënt, wat medische tijd aan beide zijden vrijmaakt. Om ervoor te zorgen dat deze tools dagelijks functioneren, moeten drie voorwaarden worden vervuld:
- Een geregistreerde Ségur-software die in staat is om documenten te verzenden en te ontvangen via de beveiligde gezondheidscommunicatie (MSSanté)
- Een stabiele internetverbinding met een voldoende snelheid voor video, wat een reëel obstakel blijft in bepaalde plattelandsgebieden
- Een volledige traceerbaarheid in het patiëntendossier: elke telemedicine-actie moet worden gedocumenteerd als een fysieke consultatie
Gezondheidsgegevens en Mijn Gezondheidsdossier: het structureren van de uitwisseling met de patiënt
Mijn Gezondheidsdossier is sinds 2022 geactiveerd voor vrijwel alle sociale verzekerden. Elke zorgprofessional kan daar documenten (voorschriften, verslagen, overdrachtsbrieven) plaatsen en beveiligde berichten uitwisselen met zijn patiënten, afhankelijk van zijn specialiteit en de verleende toestemming.
De regelmatige voeding van Mijn Gezondheidsdossier is een geschiktheidscriterium voor de DONUM. Het is geen optioneel gebruik meer: de publieke financiering is afhankelijk van het effectieve gebruik van deze ruimte. Voor de arts betekent dit dat hij het indienen van documenten in de dagelijkse workflow moet integreren, bij voorkeur op een geautomatiseerde manier vanuit de beroepssoftware.
Preventie en langdurige follow-up
De patiëntenruimte maakt het ook mogelijk om gerichte preventie-inhoud te delen. Een arts kan een vaccinatieherinnering, een postoperatief protocol of een follow-upvragenlijst rechtstreeks in de ruimte van de patiënt sturen. Dit beveiligde kanaal vervangt de niet-versleutelde e-mailuitwisselingen, die een probleem van naleving met betrekking tot de AVG en het kader van e-health met zich meebrengen.
CPTS en gecoördineerde praktijk: middelen delen tussen zorgprofessionals
De Territoriale Professionele Gezondheidsgemeenschappen (CPTS) groeperen artsen, verpleegkundigen, apothekers en andere professionals uit hetzelfde gebied. Hun belang voor de optimalisatie van de medische praktijk ligt in de samenwerking: gedeeld secretariaat, gezamenlijke zorgprotocollen, coördinatieplatform.
Een CPTS maakt het bijvoorbeeld mogelijk om toegang te organiseren tot niet-geplande zorg zonder een enkele praktijk te overbelasten. De arts die deelneemt aan dit territoriale netwerk vermindert de druk op zijn eigen actieve patiëntenlijst terwijl hij de continuïteit van de zorg voor zijn patiënten verbetert.
Lidmaatschap van een CPTS opent ook de toegang tot collectieve financiering voor gedeelde digitale tools: gedeelde online agenda, tele-expertiseprotocollen tussen leden, gecoördineerde preventieacties. Deze investeringen zouden moeilijk rendabel zijn voor een geïsoleerde praktijk.
De keuze voor een digitale tool, of het nu gaat om teleconsultatiesoftware, een AI-module of een beveiligde communicatie, hangt minder af van de ruwe functionaliteiten dan van de integratie in het ecosysteem van de praktijk en het gebied. De DONUM en het nieuwe deontologische artikel stellen een duidelijk kader vast: de financiering is er, de verplichtingen ook. Het bepalende criterium blijft de Ségur-compatibiliteit van de beroepssoftware, die zowel de financiële hulp als de naleving van de regelgeving bepaalt.
